وبلاگ جامع روانشناسی صنعتی و سازمانی
وبلاگ شخصی حسام بذرافکن

 

ارتباط غیر زبانی:

چشم دوختن و اشارات و حرکات هنگام سخن گفتن

رفتارهای اجتماعی قویا تحت تاثیر برخی عوامل قرار می گیرند. تغییر خلق، عوض شدن احساسات، خستگی، بیماری بر نحوه فکر کردن و عمل کردن تاثیر می گذارند. بطور مثال وقتی در حالت روحی خوبی هستند خیلی بهتر با دیگران برخورد میکنند نسبت به مواقعی که خلق خوشی ندارند. چون این عوامل نقش مهمی در رفتارهای اجتماعی دارند، ما سعی میکنیم بفهمیم دیگران در لحظات خاص چه احساسی دارند.

در این موارد چه کارهایی می توان انجام داد؟ بعضی ها عقیده دارند که مستقیما از فراد در مورد احساساتشان بپرسیم. متاسفانه این استراتژی اغلب شکست می خورد. چون دیگران تمایلی ندارند احساسات درونی خود را به ما بگویند. آنها قویا سعی می کنند این اطلاعات را از دیگران پنهان کنند و حتی در مورد احساساتشان دروغ بگویند در چنین موقعیتهایی نمی شود از راه های مستقیم به احساسات افراد پی برد. مثلا در یک گفتگو افراد سعی می کنند عکس العملهای خود را از طرف مقابل مذاکره مهمی کنند. بنابراین لازمه این امر  این است که توجه خود را معطوف نشانه های غیر زبانی مانند تغییر در حالت های صورت، ارتباطات چشمی، حالات بدنی، کنیم. به اعتقاد De Paulo این رفتارها تقریبا غیر قابل اجتناب هستند و کنترل آنها مشکل است. چرا که زمانی که افراد بخواهند احساسات درونی واقعی خود را پنهان کنند این نشانه های غیرکلامی اغلب ظاهر می شوند و از احساسات درونی آنها خبر می دهند برخی کالاهای پایه هستند که ارتباطات غیرزبانی در آنها اتفاق می افتد.

ابتدا بله بررسی سپس یافته های جالبی درباره چگونگی این که چگونه نشانه های غیر کلامی  را برای فریب دادن دیگران بکار می برند و مانع از بروز احساسات واقعی شان میشوند.

نشانه های غیر زبانی که از دیگران صادر می شود میتواند بر احساسات اثر بگذارند. حتی اگر ما از روی قصد به این نشانه ها توجهی نداشته باشیم . به عنوان مثال Neumann و (2000)strack) یافتند که وقتی افراد به گفته های دیگران یا سخنرانی آنها گوش می دهند. تن صدای گوینده ( شاد، خنثی، غمگین) می تواند بر خلقیات شنونده تاثیر بگذازد. حتی اگر شنوندگان برمتن سخنرانی تمرکز کرده باشند نه حالات احساسی گوینده.

Neumann و strack این اثر را واگیری احساسی نامیدند. (emotional contagion)

** واگیری احساسی: مکانیسمی که طی آن احساسات  بطور اتوماتیک از یک فرد به فرد دیگر انتقال پیدا می کند (2000)strack,Neumann این یکی از مهمترین کانالهای ارتباط غیر کلامی است.

کانالهای اساسی ارتباطات غیر کلامی:

افراد در موقعیتهای احساسی مختلف بطور متفاوت رفتار می کنند. چگونه تفاوت در حالات درونی مانند احساسات و خلقیات اثر خود را در رفتار نشان میدهد؟ این سوال به کانالهای اساسی مربوط می شود که ارتباط در آن رخ می دهد. (یافته ها نشان می دهد که اطلاعات در مورد حالات درونی اغلب توسط  کانال اساسی شناسایی می شوند: 1- حالت چهره 2- تماس چشمی 3- حرکات بدن 4- چگونگی ایستادن 5- لمس کردن)

بیش از 2000 سال پیش این گفته رایج بوده که" صورت نمایی از روح است. طبق این گفته احساسات و عواطف بشر اغلب در چهره وی منعکس می شود." طبق تحقیقات 6 نوع احساس را می توان از روی قیافه صورت به وضوح تشخیص داد: عصبانیت- ترس- خوشحالی- اندوه- شگفت زدگی و تنفر.

سوال مهمی که مطرح می شود این است که آیا حالات چهره جهانی هستند؟ به طور مثال اگر ما به نقطه­ای دیگر از جهان برویم و با افرادی ملاقات  کنیم که هرگز با آنها برخورد نداشته ایم آیا حالات چهره  آنها در موقعیت های گوناگون شبیه حالات ماست؟ یعنی وقتی در موقعیت شاد هستند می خندند و در مکان های ناراحت کننده اندوه­گین هستند؟ یافته های اولیه نشان داد که این حالات جهانی است (Ekman 1975)

تحقیقات جدید اظهار می کند حالات چهره می تواند بسیاری از عواطف را َآشکار کند اما قضاوت ما در این رابطه تحت تاثیر زمینه و بافتی دارد که این حالات در آنها واقع می شود و نشانه های موقعیتی مختلف قرار دارد. (Russell 1994) به عنوان مثال اگر افراد عکسی را ببینند که در حالت عادی نشانگر ترس باشد اما داستانی رامطالعه کنند که بیان کند. این شخحص واقعا عصبانی است و در زمینه عصبانیت باشد قضاوت آنها هم تغییر می کند و حالت عصبانیت را بیان می کنند نه ترس. (crroll & Russell 1996)

طبق یک دیدگاه جدید وقتی نشانه های موقعیتی و حالات چهره با هم تناقضی نداشته باشند، حالات چهره دیگران می تواند راهنمای درستی برای پی بردن به عواطف نهفته باشد.

یعنی تفاوتهای فرهنگی و موقعیتی بسیاری در این ابراز حالات موثر هستند اما  با این وجود نسبت به زبان کلامی کمتر نیاز به ترجمه دارند.

 

 

 

تماس چشمی به عنوان نشانه های غیر زبانی:

اگر تا کنون پیش آمده باشد که با فردی که عینک آفتابی تیره زده صحبت کرده باشید چه احساسی پیدا می کنید؟ احتمالا این موقعیت ناخوشایند تلقی می شود. زیرا شما نمی توانید چشمان طرف مقابل را ببینید. ما می توانیم مقدار زیادی از احساسات افراد را از چشمان آنها بفهمیم. بواسطه تماس چشمی بسیاری از احساسات ما منتقل می شود. بعنوان مثال خیره نگاه کردن و تماس چشمی زیاد می تواند علامتی از علاقه و دوست داشتن باشد و برعکس نگاه نکردن و تماس چشمی برقرار نکردن نشانه عدم دوستی یا خجالت باشد. که این بستگی به ویژگی های فرهنگی نیز دارد.

زبان بدن: حرکات بیانگر، حالت قرار گرفتن و حرکات

حالات خلقی و هیجانی اغلب در حالت، ژست و نوع ایستادن و حرکات بدن ما منعکس می شود. این رفتارهای غیر کلامی baby language هستند و اطلاعات مفیدی درباره دیگران به ما می دهند.

لمس کردن:                                                                                                                  آیا محکم دست دادن یک امتیاز است؟ فرض کنید طی یک ارتباط کوتاه با شخص دیگری، طرف مقابل شما را لمس کند. عکس العمل شما چیست؟ این رفتار چه اطلاعاتی را بدست می دهد؟ پاسخ به این سوال چندین عامل بستگی دارد. یکی اینکه چه کسی لمس میکند؟ یک دوست یا یک غریبه 2- طبیعت این تماس بدنی کوتاه است یا طولانی؟ خشن است یا ملایم؟ و اینکه چه قسمتی از بدن لمس می شود 3- بافت و زمینه­ای که در این ارتباط در آن صورت می گیرد. بسته به هر کدام از این شرایط لمس کردن می تواند  مضمون جنسی، تسلط و نفوذ، اهمیت یا حتی پرخاشگری داشته باشد.

 

فریب شناختی (Recognizing Deception):

نقش نشانه های غیر زبانی: مردم اغلب به دیگران به دلایل گوناگون دروغ می گویند به دلایل می گویند به این دلیل که: دلایل اجتماعی اجتماعی ندارند، برای پیشبرد علایق خود، تاثیر گذاری بر دیگران، پنهان کردن انگیزه­ها یا اهداف خود. به طور کلی دروغ یک قسمت عمومی در زندگی اجتماعی است. این واقعیت دردناک منجر به طرح یک سوال می شود. چگونه می توان فهمید چه موقع دیگران دروغ می گویند؟ بخشی از جواب مربوط می شود به نشانه های غیر زبانی. وقتی افراد دروغ می گویند تغییراتی تن صدا در حالات چهره شان ژست بدن یا حرکاتشان رخ می دهد.

نشانه های غیرزبانی فریب: یک نشانه مفید که وقتی افراد دروغ می گویند بروز می کند micro expressions است. این تغییرات بسیار سریع در حد ثانیه اتفاق می افتد و پس از یک برانگیزنده عاطفی که متوقف ساختن آن دشوار است رخ می دهد. دومین نشانه غیرزبانی که فریب را آشکار می کند اختلافات بین کانالی است. (interchanal discrepancies) . اینها ناهمسانی بین نشانه­های غیرزبانی است و نشان میدهد برای افرادی که دروغ می گویند بسیار سخت است که تمام  کانالها را در یک آن کنترل کنند. سومین نشانه غیرزبانی شامل جنبه غیرزبانی سخن است. تغییر در حالت صدا دروغ می گوید زیر و بمی صدا تغییر می­کند و معمولاً بلند می­شود و مواظب هستند با تامل زیاد صحبت کنند و اشتباهات زیاد در صحبتشان ایجاد کنند، اگر شما این تغییرات را در صدای دیگران مشاهده کردید می تواند علامتی از دروغ باشد. چهارمین فریب تماس چشمی است، افرادی که دروغ میگویند کمتر به طرف مقابل نگاه می کنند. در انتها اغلب افرادی که دروغ می گویند حالات صورت اغراق آمیز از خودشان می دهتد زیاد لبخند می زنند یا زیاد غمگین می شوند.

 

 

 

 

 

 

[ چهارشنبه 1388/12/12 ] [ 17:27 ] [ حسام بذرافکن ]

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

IO Psychology
امکانات وب
شما نظر بدید نظر بدید نظر شما نظر شما نظر