تئوري نيازهاي آشكار موري 2
امروزه در
ارتباطات و تعلیم و تربیت و نیز روابط خانوادگی (رابطه میان پدر و مادر و والدین
با فرزندان) شناخت ویژگیهای روانشناختی افراد بسیار مهم و مباحث مربوط به انگیزش و
نیازها از اولویت خاصی برخوردار است. در میان روانشناسان، ماری- Henry Murray Alexander -نسبت به مفهوم کلی انگیزش و تأثیر شگرف آن در زندگی
مادی و معنوی خانواده توجه خاصی مبذول داشته است. او مهمترین نیروهای محرک شخصیت
آدمی را عبارت از نیازها با انگیزه های درونی، فشارها یا محرکهای خارجی، نیروهای
عاطفی، ارزشها و عمل متقابل نیازها و فشارها می داند.
خلاصه
تعریف ماری از نیاز عبارت است از: «نیاز، تصور آدمی از نیرویی است که در مغز جای
دارد و اندیشه و عمل را چنان تنظیم می کند که وضعیت موجود نامطلوبی را به جهتی
معین تغییر می دهد.»
ماری
در کتاب مهم خود با نام جستجو در شخصیت، فهرستی از نیازها شامل نیازهای بیست گانه
ارائه داده است که در زیر به اختصار مورد اشاره قرار می گیرند:
1ـ نیاز
به پیروزی: با دیگران رقابت کردن و بر آنان چیره شدن، بر مشکلات و موانع فایق آمدن
و ...
2ـ
نیاز به مهرانگیزی: مورد پسند دیگران واقع شدن و جلب محبت کردن، از نزدیکی یا
همکاری با افراد شبیه به خود لذت بردن و ...
3ـ
نیاز به خودمختاری: خود را از زیر فرمان صاحبان قدرت برکنار داشتن، در برابر فشار
و سختگیری مقاومت به خرج دادن، زیر بار مقررات تحمیلی نرفتن، با استقلال و آزادی
منظور خود را اجرا کردن و ...
4ـ
نیاز به جبران شکست: برای جبران شکست به کوشش پرداختن، احترام و سربلندی خود را
حفظ کردن، بر ضعف چیره شدن و ...
5ـ
نیاز به بزرگداشت: پیروی کردن، تحت نفوذ دیگری واقع شدن، برتر از خود را ستایش کردن
6ـ
نیاز به حقارت و ارضا: انتقاد، اهانت و سرزنش را با بردباری تحمل کردن، به اشتباه
و کم مایگی و حقارت خود اذعان داشتن و ...
7ـ
نیاز به پرخاش: با زور بر مخالفت چیره شدن، به شدت با دیگری ضدیت کردن، در برابر
اهانت کینه توزی کردن و ...
8ـ
نیاز به حفظ حیثیت: در برابر انتقاد، سرزنش حمله و هجوم به دفاع از خود پرداختن،
اشتباه یا شکستی را پنهان کردن و یا با دلیل تراشی به توجیه آن پرداختن و ...
9ـ
نیاز به تسلط داشتن: به بازرسی و نظارت اطرافیان پرداختن، رفتار دیگران را تحت
تأثیر خود قرار دادن و ...
10ـ
نیاز به خودنمایی: خود را طرف توجه قرار دادن، روی دیگران تأثیر گذاشتن، دیگران را
تحریک کردن، و ...
11ـ
نیاز به دوراندیشی: از وضعیتهای خطرناک فرار کردن، برای جلوگیری از مخاطرات
احتمالی دست به اقدام احتیاطی زدن و ...
12ـ
نیاز به پرهیز از شکست: خودداری کردن از عمل از بیم شکست احتمالی، اجتناب کردن از
وضعیتها یا شرایطی که در آنها احتمال ریشخند (تمسخر)، بیزاری (تنفر) یا بی اعتنایی
دیگران می رود.
13ـ
نیاز به ناتوان نوازی: موجودی را که در معرض خطر است یاری رسانیدن، نسبت به
مستمندان و افتادگان دلسوزی و حمایت کردن
14ـ
نیاز به نظم و ترتیب: سازمان دادن، به صراحت و سادگی و دقت و باریک بینی علاقه
داشتن، به مرتب کردن امور پرداختن
15ـ
نیاز به بازی: کاری را بدون غرض معین و صرفا برای رفع خستگی و تفریح انجام دادن و
...
16ـ
نیاز به دورافکندن: چیزی را که از نظر عاطفی مورد علاقه نیست از خود دور ساختن،
ترک گفتن یا بی اعتنایی نسبت به چیزی که پست تشخیص می دهد.
17ـ
نیاز به لذت حسی: خوشی هایی را که توسط حواس دریافت می شود جستجو کردن (مناظر،
اصوات و ...)
18ـ
نیاز به لذات جنسی
19ـ
نیاز به پشتیبانی: همیشه به حمایت یکی پشت گرمی داشتن، مورد حمایت، راهنمایی،
مهربانی، اغماض، دلجویی و ... واقع بودن
20ـ
نیاز به درک حقایق: به تفکر و ژرف اندیشی پرداختن، نظر کلی دادن، تعمیم کردن
.